“Eksilen Kromozom, Artan Risk: Y Kaybının Kalp, Alzheimer ve Kanserle Korkutan Bağı”
Erkeklerde yaş ilerledikçe bazı hücrelerden Y kromozomu kayboluyor. Daha önce Y’nin az sayıda gen taşıdığı için bu kaybın sağlık üzerinde etkili olmayacağı düşünülüyordu. Ancak son araştırmalar, Y kromozomu kaybının ciddi hastalıklarla ilişkili olduğunu gösteriyor. 60 yaşındaki erkeklerin yaklaşık yüzde 40’ında, 90 yaşındakilerin ise yüzde 57’sinde Y kaybı tespit ediliyor. Sigara ve çevresel toksinler bu kaybı hızlandırıyor.
Y kromozomu kaybı hücrelerin tümünde gerçekleşmiyor; kaybedilen hücrelerin soyundan gelenler de kromozomu geri kazanamıyor. Bu durum vücutta Y kromozomsuz ve normal hücrelerden oluşan bir mozaik yapı yaratıyor. Laboratuvar deneyleri, Y’siz hücrelerin normal hücrelerden daha hızlı büyüdüğünü ve tümörlerde çoğaldığını gösteriyor.
Y kromozomu yalnızca erkek cinsiyetinin belirlenmesinde ve sperm üretiminde görevli değildir. Y’deki 51 protein kodlayan genin bazıları vücutta yaygın olarak ifade ediliyor ve bazıları kanser baskılayıcı özellik taşıyor. Ayrıca Y, protein üretmeyen ama gen fonksiyonlarını düzenleyen birçok kodlamayan gen içeriyor. Bu genler, bağışıklık sistemi ve kan hücrelerinin farklılaşması gibi temel işlevleri etkileyebiliyor.
Erkek Sağlığının Gizli Kodu: Y Kromozomu Neden Önemli?
Klinik araştırmalar, Y kromozomu kaybının kalp hastalıkları, böbrek yetmezliği, Alzheimer ve bazı kanserlerle ilişkili olduğunu ortaya koyuyor. Örneğin, Almanya’da yapılan geniş bir çalışmada, 60 yaş üstü erkeklerde Y kaybı yüksek olanların kalp krizi riskinin arttığı saptandı. COVID-19 ölüm oranlarındaki cinsiyet farkı da Y kaybıyla açıklanabiliyor. Fare deneylerinde, Y’siz kan hücrelerinin yaşa bağlı hastalıkları artırdığı ve kalp fonksiyonunu bozduğu görüldü.
Bilim insanları, Y kromozomunun DNA’sının tam çözülmesinin ardından, hangi genlerin hangi sağlık sorunlarına yol açtığını daha net belirlemeyi hedefliyor. Bu bulgular, erkek sağlığında Y kromozomunun sadece üreme için değil, genel vücut sağlığı için de kritik bir rol oynadığını ortaya koyuyor.
Saat: 18.10
Check-In haber 
