Antalya’nın Alanya ilçesindeki Syedra Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmaları, arkeoloji dünyasını gülümseten ve şaşırtan bir bulguya sahne oldu. Milattan sonra 4. ile 6. yüzyıllar arasına tarihlenen devasa bir mozaikte, günümüzde de sıkça kullanılan “kıskanan çatlasın” ifadesinin antik bir karşılığı gün yüzüne çıkarıldı.

Syedra’nın görkemli konutunda saklı mesaj

Kültür ve Turizm Bakanlığının “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında sürdürülen kazılarda, kentin en büyük ve önemli yapılarından biri olan üç katlı bir konutta yaklaşık 15 metrekarelik bir mozaik bulundu. Geometrik desenler ve çiçek motifleriyle süslü bu mozaiği eşsiz kılan ise üzerindeki iki farklı yazıt oldu. Kazı Başkanı Doç. Dr. Ertuğ Ergürer, mozaiğin merkezinde “güle güle kullan” ya da “şansla kullan” anlamına gelen sıcak bir tebrik ifadesinin yer aldığını belirtti.

Bin beş yüz yıllık “Kıskanan Çatlasın” ifadesi

Asıl sürpriz ise odanın giriş kapısında bulunan yuvarlak bordür içerisindeki ikinci yazıtta saklıydı. Arkeologlar, bu yazıttaki kelimelerin tam karşılığının “kıskançlık” ve “çatlayan/patlayan” olduğunu fark etti. Günümüzdeki “kıskanan çatlasın” deyimiyle birebir örtüşen bu mecazi anlatımın 1500 yıl önceki bir evin girişine nakşedilmiş olması, antik dönem insanının sosyal duygularının ve mizah anlayışının modern dünyayla ne kadar benzer olduğunu bir kez daha kanıtladı.

Korunmuşluğu’nu üzerinin kapatılmasına borçlu

M.S. 2. yüzyıldan 7. yüzyıla kadar aktif olarak kullanılan ve zamanla ev sahipleri değiştikçe üzerine yeni bölümler eklenen bu konutta, mozaikli bölümün sonradan kapatılmış olması buluntunun günümüze kadar sapasağlam ulaşmasını sağladı. Arkeolog ve restoratörlerin titiz çalışmalarıyla temizlenen ve koruma altına alınan bu tarihi eser, Syedra’nın zengin sosyal yaşamına ve dönem insanının günlük lisanına ışık tutmaya devam edecek.

Kaynak-Görsel:https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/3-bin-yillik-antik-kentte-bulunan-mozaik-yazisi-sasirtti-kiskanan-catlasin-2487307

16.03.2026 20:31