Ramazan ayının ardından gelen bayram dönemi, aniden tüketilen ağır şerbetli tatlılar ve şekerlemelerle vücudumuz için adeta biyolojik bir sınava dönüşüyor. Uzmanlar, bu dönemde yaşanan aşırı tatlı isteğinin sadece bir “irade zayıflığı” değil, değişen hormonların doğal bir sonucu olduğunu belirtiyor. Oruç sonrası artan açlık hormonu (ghrelin) ve düşen tokluk hormonu (leptin), beynimize “depoları doldur” komutu vererek bizi kontrolsüz tüketime yöneltebiliyor.

Pankreası koruyan yürüyüş formülü

Beslenme Uzmanı Arş. Gör. Ekin Çevik, şeker yüklemesinin yarattığı metabolik baskıyı hafifletmenin “sihirli” bir yolunu paylaşıyor. Yemeklerden veya tatlı tüketiminden yaklaşık 15-20 dakika sonra yapılacak hafif tempolu bir yürüyüş, kasların kandaki glikozu insüline ihtiyaç duymadan doğrudan yakıt olarak kullanmasını sağlıyor. Bu basit aktivite, hem pankreasın üzerindeki akut stresi azaltıyor hem de fazla enerjinin yağ olarak depolanmasının önüne geçiyor.

Şekerin klinik etkileri ve risk faktörleri

Yoğun şeker alımı, kısa vadede insülinin tavan yapmasına ve ardından kan şekerinin sert düşüşüyle titreme, baş dönmesi veya ağır uyku haline yol açabiliyor. Uzun vadede ise bu döngü; iç organ yağlanması, karaciğerde yağ birikimi ve damar sertliği gibi ciddi sağlık sorunlarını tetikliyor. Şeker molekülleri proteinlere bağlanarak cildin kolajen yapısını bozup erken yaşlanmaya neden olurken, vücutta kronik iltihaplanma (inflamasyon) riskini de artırıyor.

Porsiyon kontrolü ve tüketim stratejileri

Bayramı sağlıklı atlatmak için “seçici denge” stratejisi öneriliyor. Tatlıyı asla aç karnına değil, mutlaka ana yemeğin ardından protein ve lifli gıdalarla birlikte tüketmek, şekerin kana karışma hızını yavaşlatıyor. Şerbetli tatlılar için ideal ölçü; birleştirilmiş işaret ve orta parmak genişliğinde (yaklaşık 1-2 dilim baklava) iken, sütlü tatlılar için bir avuç içi kadar porsiyon yeterli görülüyor. Ayrıca günlük 2,5-3 litre su tüketimi, böbreklerin fazla şekeri süzmesine yardımcı olarak metabolik yorgunluğu engelliyor.

Kaynak-Görsel:https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/sekerin-panzehiri-bulundu-insulin-direncini-kiran-sihirli-mekanizma-2487772

18.03.2026 16:43