İstanbul Beşiktaş’ta, Barbaros Bulvarı yakınındaki metro istasyonu inşaatında yürütülen arkeolojik kazılar, kentin tarihine ışık tutan devasa bir keşfe imza attı. İstanbul Arkeoloji Müzeleri tarafından gerçekleştirilen çalışmalarda, günümüzden yaklaşık 5 bin 500 yıl öncesine, yani Tunç Çağı’nın başlarına tarihlenen kurgan tipi mezarlar gün yüzüne çıkarıldı.

Boğaz Yerleşimlerinde Orta Asya İzleri: Kurgan Kültürü Beşiktaş’ta

Genellikle Orta Asya step kültürüyle ilişkilendirilen kurgan tipi mezarların Beşiktaş’ta bulunması, arkeoloji dünyasında büyük yankı uyandırdı:

  • Göç Yolları: Bu buluntular, MÖ 4. bin yılın ortasından 2. bin yılın sonuna kadar uzanan dönemdeki erken göç yolları hakkında hayati bilgiler sunuyor.
  • Mimari Yapı: Mezarların inşasında doğal taşlar kullanılmış ve yapılar birbirini kesen halkalar şeklinde tasarlanmış. Kurgan dolgularının son derece homojen ve temiz olması dikkat çekiyor.

Gömü Gelenekleri: Yakma Ritüelleri ve Mezar Hediyeleri

İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürü Rahmi Asal, mezarlardaki farklı gömü tekniklerine dair şu detayları paylaşıyor:

  • Kremasyon ve Urneler: Bazı mezarlarda yakma (kremasyon) işleminin dışarıda yapılıp kalıntıların kurganlara bırakıldığı, bazılarında ise küllerin “urne” adı verilen pişmiş toprak vazolara konulduğu görüldü.
  • Figürinler: Kazıda bulunan yaklaşık 5 bin 300 yıllık figürinler, Türkiye arkeoloji tarihindeki en önemli keşifler arasında gösteriliyor. Ayrıca mezarlara bırakılan çeşitli hediyeler, dönemin inanç sistemine dair ipuçları veriyor.

Trakya’dan Boğaziçi’ne Uzanan Kültürel Miras

Arkeolog Nezih Başgelen, Beşiktaş’taki bu keşfin Balkanların kuzeyinden ve steplerden güneye inen “kurgan göçü” teorisini desteklediğini belirtiyor. Daha önce Silivri ve Kırklareli gibi noktalarda izine rastlanan bu hareketliliğin İstanbul’un kalbine kadar ulaştığının kanıtlanması, Deniz Kavimleri sorunsalına kadar uzanan geniş bir tarihsel süreci aydınlatma potansiyeli taşıyor. Beşiktaş metro sahası, artık sadece bir ulaşım noktası değil, Tunç Çağı İstanbul’unun en önemli hafıza merkezlerinden biri kabul ediliyor.

Kaynak-Görsel:https://www.cumhuriyet.com.tr/kultur-sanat/besiktas-metro-kazisinda-5-bin-500-yillik-kurgan-mezarlar-tunc-cagi-istanbul-u-2495559

16.04.2026 16:48