İyileşmek için kullanılan bazı ilaçların, vücudun “ikinci beyni” olarak görülen bağırsaklarda sanılandan çok daha uzun süreli etkiler bırakabileceği ortaya çıktı. Tartu Üniversitesi tarafından yürütülen kapsamlı araştırma, yalnızca antibiyotiklerin değil; antidepresanlardan mide koruyuculara kadar birçok ilacın bağırsak mikrobiyomunu yıllarca bozabildiğini gösterdi.
Estonya Biyobankası’ndan 2 bin 500 kişinin verileriyle yapılan analizde, bağırsak mikrobiyomunun reçeteli ilaçlardan nasıl etkilendiği incelendi. Araştırma sonuçlarına göre değerlendirilen 186 ilacın 167’sinin mikrobiyomu doğrudan etkilediği, 78 ilacın ise kullanım bırakıldıktan sonra bile uzun süre devam eden değişimlere yol açtığı belirlendi.
Hangi ilaçlar bağırsak dengesini etkiliyor?
Araştırmada, bazı ilaç gruplarının bağırsak bakterileri üzerinde daha belirgin etkiler yarattığı görüldü.
Benzodiazepinler: Anksiyete tedavisinde kullanılan bu ilaç grubunun mikrobiyom üzerinde en olumsuz etkiye sahip gruplardan biri olduğu belirtildi. Özellikle Alprazolam’ın, Diazepam’a kıyasla daha yıkıcı sonuçlar doğurabildiği ifade edildi.
Proton pompa inhibitörleri: Halk arasında mide koruyucu olarak bilinen bu ilaçların uzun süreli kullanımda bağırsaktaki asit dengesini değiştirerek faydalı bakterileri azaltabildiği saptandı.
Beta blokerler: Tansiyon ve kalp hastalıklarında kullanılan beta blokerlerin de bağırsaktaki bakteri çeşitliliğini düşürebildiği görüldü.
Metformin: Diyabet tedavisinde yaygın olarak kullanılan metforminin, bağırsak mikrobiyomunun yapısını ciddi şekilde değiştirebildiği belirtildi.
Antidepresanlar ve antipsikotikler: Ruh sağlığı tedavisinde kullanılan bu ilaçların, bağırsak hareketliliğini etkileyerek bakteri sayısı ve dağılımında değişikliklere neden olabileceği değerlendirildi.
Mikrobiyom bozulursa hangi riskler ortaya çıkıyor?
Uzmanlara göre bağırsak mikrobiyomundaki dengesizlik, yani disbiyoz, yalnızca sindirim sistemiyle sınırlı kalmıyor. Bu durumun;
- astım ve alerjiler,
- obezite,
- inflamatuar bağırsak hastalıkları,
- depresyon ve anksiyete
gibi birçok sağlık sorunuyla bağlantılı olabileceği belirtiliyor.
Uzmanlardan kritik uyarı
Gastroenteroloji uzmanı Babak Firoozi, ilaçların bağırsak üzerindeki etkilerini azaltmak için bazı noktalara dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.
İlk olarak, ilaçların kesinlikle doktora danışmadan bırakılmaması gerektiği ifade ediliyor. Uzmanlara göre doktor kontrolünde, mikrobiyoma daha az zarar verebilecek alternatif ilaçlar tercih edilebilir.
Ayrıca yüksek lifli beslenmenin bağırsak bakterileri için önemli olduğu belirtiliyor. Sebze, meyve ve lif açısından zengin gıdalar, faydalı bakterilerin beslenmesine katkı sağlayarak iltihabı baskılayan kısa zincirli yağ asitlerinin üretimini destekliyor.
Bunun yanında, şeker ve işlenmiş et ağırlıklı beslenmenin düşük düzeyli iltihaplanmayı artırabileceği, bu nedenle özellikle kırmızı et tüketiminin sınırlandırılmasının yararlı olabileceği aktarılıyor.
Uzmanlar, düzenli egzersizin de bağırsak hareketliliğini destekleyerek mikrobiyota sağlığının korunmasına yardımcı olabileceğine dikkat çekiyor.
Kaynak: Radar Haber (Kardeş Haber Kanalı)
Bu ilaçları bıraksanız bile etkisi 6 yıl sürüyor: Bağırsaklarda sessiz yıkım – RADAR HABER
Saat: 20.53