NASA Dünya Gözlemevi tarafından paylaşılan güncel verilere göre, Moritanya’da bulunan ve “Richat Yapısı” adıyla bilinen oluşum yaklaşık 48 kilometre çapında dev bir halka sistemi olarak dikkat çekiyor. Uzun yıllar boyunca meteor krateri olduğu düşünülen yapının, aslında yer kabuğunun yükselmesiyle oluşan bir “jeolojik kubbe” olduğu belirtildi.
Araştırmalarda, yapının merkezinde daha yaşlı kaya katmanlarının, çevresinde ise daha genç kayaların halka şeklinde sıralandığı tespit edildi. Uzmanlar, bu durumun meteor çarpması teorisini zayıflattığını ifade etti.
Bilim insanlarına göre yapı, “diferansiyel erozyon” adı verilen süreç sonucunda bugünkü görünümünü kazandı. Farklı sertlikteki kayaçların milyonlarca yıl boyunca farklı hızlarda aşınması, dev halkaların ortaya çıkmasına neden oldu.
Sahra tozları Amazon’u besliyor
NASA verileri, Sahra Çölü’nün yalnızca jeolojik değil, ekolojik açıdan da küresel öneme sahip olduğunu ortaya koydu. Her yıl yaklaşık 182 milyon ton Sahra tozu atmosfere taşınırken, bunun yaklaşık 27,7 milyon tonluk kısmı Amazon Havzası’na ulaşıyor.
Taşınan tozun içerisinde bulunan fosfor minerali, Amazon yağmur ormanlarının beslenmesinde kritik rol oynuyor. Uzmanlar, her yıl yaklaşık 22 bin ton fosforun bu şekilde bölgeye taşındığını belirtiyor.
Öte yandan “Sahra Hava Katmanı” olarak adlandırılan kuru ve tozlu hava akımlarının Atlantik Okyanusu’nu aşarak ABD’ye kadar ulaştığı, tropikal fırtına oluşumlarını etkileyebildiği ifade edildi.
Arabistan Çölü’nde 7 bin yıllık taş yapılar
Çöl bölgelerine ilişkin dikkat çeken bir diğer gelişme ise arkeoloji alanında yaşandı. Arap Yarımadası’nın kuzeyindeki Nefud Çölü çevresinde, uydu görüntüleriyle tespit edilen yaklaşık 7 bin yıllık dev taş yapılar incelenmeye devam ediyor.
Araştırmacılar, “kapılar” olarak adlandırılan bu yapıların tarih öncesi topluluklar tarafından inşa edildiğini değerlendirirken, kullanım amaçlarına ilişkin çalışmalar sürüyor.
Kaynak-Görsel:Çölde 48 kilometre çapında dev bir ‘göz’ bulundu – Sözcü
22.05.2026 15:10